Gelişmiş ülkelerde, travmaya bağlı ölümler çocukluk çağındaki ölüm nedenleri arasında birinci sıradadır. Ülkemizdeki durum biraz farklı olsa da, travmaya bağlı ölümler ülkemiz içinde ciddi bir problemdir. Çocuklardaki travmaların yarısından fazlasında arabalar ya da bisikletler ile ilgilidir ya da bizzat bu araçlar tarafından ortaya çıkartılırlar. Arabalarda emniyet kemeri kullanımı, bisiklet kullanırken kask kullanılması bu kazalar sırasında ortaya çıkabilecek ciddi yaralanmaları %75 oranında engelleyebilir. ABD de her yıl bisiklet kazalarına bağlı 300 ölüm ve 4000000 üzerinde yaralanma gerçekleşmektedir. Bisiklet kullanırken kask kullanımı ile kafa travmaları %85 oranında azaltılabilir. Bisiklet ve motorlu araçlarda güvenliğin böylesine önemli olduğu gösterilmesine rağmen neden hala güvenlik önlemleri ihmal edilmektedir? Yapılan araştırmalar, eğitim ve bilgilendirmedeki eksiklikler bir tarafa bırakıldığında bu ihmallerin en büyük nedeninin davranışsal olduğunu göstermektedir. Bir çocuktaki davranışsal özelliklerden ailenin davranışsal özelliklerini göz önüne almadan söz etmek mümkün değildir. Çocuk davranışları ve ailelerin bu konularda çocuklarına örnek olmaları ile ilgili veriler ise şöyledir.
- Bisiklet kullanırken kendileri kask kullanan ya da çocukları ile birlikte bisiklete binen ailelerin çocukları diğer çocuklara göre 80 kez daha fazla kask kullanma eğilimindedirler.
- Çocukların arabada emniyet kemeri kullanmamasının temel nedeninin arabada anne ve babalarının da emniyet kemeri kullanmamasıdır.
- Çocukların bisiklet kaskı kullanmamalarının ana nedenleri kaskın kendilerini çirkin göstereceğini ve tecrübeli bir binici oldukça kaska ihtiyaçlarının kalmadığını düşünmeleridir. Gerçektende çocuklar ergenlik dönemine yaklaştıkça kask kullanma oranı azalmaktadır (yakışıklılığın/güzelliğin bozulma kaygısı). Çocuklar ancak ergenlik dönemini geçip “delikanlılıktan” biraz kurtulup güvenli bisiklete binmenin güzel görünmekten daha önemli olduğunu anladıklarında bu oranlar yeniden yükselmektedir. Bisiklete binmenin başlangıcında yüksek olan kask kullanma oranları da bu kez kendine güvenin artması ile (tecrübeli sürücü) yeniden azalmaktadır.
Ailelerin çocuklukta yaşanan tüm bu süreçlerin farkında olup, olumlu örnek olmayı hiç bırakmadan çocukların bu geçiş dönemlerini sorunsuz atlatma gibi bir sorumlulukları vardır. Hepinize çocuklarınız ile birlikte güvenli ve dolayısı ile mutlu gezintiler dilerim.
Prof. Dr. Mustafa Olguner
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi
Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı
Kaynaklar:
1. Amerikan Çocuk Cerrahları Birliği sitesi (http://www.eapsa.org/parents/injury.cfm)
2. Ehrlich PF et al Matched Analysis of Parent's and Children's Attitudes and Practices towards Motor Vehicle and Bicycle Safety: An Important Information Gap. Injury Control and Safety Promotion Volume 11, (1), 23-28, 2004.
3. Lukish JR, Eichelberger RM. Accident victims and their emergency managemenet. Grosfeld JL, O’Neill JA (eds) 6th ed. Pediatric Surgery Vol I pp: 265-274
Şekil: Çocuklarda en çok görülen bisiklet travmalarının ortaya çıkış biçimi (göğüs- karın ve kafa travması oluş şekli)
Posted
May 13 2008, 07:01 AM
by
Mustafa Olguner